Debaty oksfordzkie, escape roomy, gry terenowe, eksperymenty, quizy, szkolne kampanie i spotkania z dziennikarzami – młodzi z Aglomeracji Konińskiej sami zaprojektowali działania, które mają pomóc ich rówieśnikom rozpoznawać fake newsy, manipulacje i dezinformację. Stowarzyszenie Aglomeracja Konińska podpisało umowy na minigranty dla szkolnych zespołów. Teraz ich pomysły przechodzą do realizacji w ramach „Tygodni Rozmów na Faktach”.
Projekt „Czysty Przekaz: Rozmowy na Faktach”, realizowany przez Stowarzyszenie Aglomeracja Konińska, jest skierowany do młodych osób, które każdego dnia funkcjonują w świecie mediów społecznościowych, algorytmów, krótkich filmów, treści generowanych przez sztuczną inteligencję i informacji rozprzestrzeniających się w ciągu kilku sekund.
Jego celem jest rozwijanie umiejętności weryfikowania źródeł, rozpoznawania manipulacji, fake newsów, deepfake’ów i clickbaitów, a także bardziej świadomego korzystania z informacji w internecie. W projekcie powstała sieć szkolnych zespołów Team InfoCheck, które same przygotowują działania dla swoich rówieśników.
To młodzi zdecydowali, jak chcą mówić o dezinformacji
Jednym z najważniejszych założeń projektu jest oddanie inicjatywy młodzieży. Zamiast proponować szkołom gotowy scenariusz kolejnego wykładu, Stowarzyszenie Aglomeracja Konińska zaprosiło młodych do stworzenia własnych pomysłów.
Zespoły mogły ubiegać się o minigrant do 1000 zł na realizację szkolnej inicjatywy.
Efekt pokazuje, jak różnie można rozmawiać o bezpieczeństwie informacyjnym. W jednych szkołach młodzi stawiają na debaty i rozmowy z ekspertami, w innych na gry, eksperymenty, działania podczas przerw czy kampanie prowadzone w szkolnych mediach społecznościowych.
W Szkole Podstawowej nr 9 w Koninie młodzi planują wykorzystać szkolną telewizję i „analogowy podcast”. Będą pytać swoich rówieśników m.in. o to, czy zdarzyło im się uwierzyć w informację, która później okazała się fałszywa. Jednym z finałowych działań ma być gra terenowa „W pułapce fake newsów”.
Uczniowie II Liceum Ogólnokształcącego im. K.K. Baczyńskiego w Koninie przygotowali projekt „(re)search it”. W planie znalazły się m.in. debata oksfordzka o bezpieczeństwie w sieci, konferencja z wykładem i panelem dyskusyjnym, quiz oraz szkolna kampania społeczna. Młodzi chcą pokazać swoim rówieśnikom, jak rozpoznawać fałszywe wiadomości, sprawdzać źródła i odróżniać autentyczne treści od materiałów zmanipulowanych lub wygenerowanych przez sztuczną inteligencję.
Rozbudowany program przygotowali uczniowie Zespołu Szkół Ekonomiczno-Usługowych w Żychlinie. Zaplanowali escape room „Uratować Internet”, podczas którego uczestnicy wcielą się w cyfrowych detektywów, a także quiz „Fake news czy prawda?”, eksperyment pokazujący, jak informacja zmienia się podczas przekazywania, działania dotyczące przebodźcowania i koncentracji oraz grę terenową „Nie daj się złowić – Fake News i Manipulacja w Sieci”.
W Szkole Podstawowej im. Jana Pawła II w Żychlinie młodzi przygotowują akcję „Fake News Detectives”, której elementem ma być szkolna „Ściana Faktów” przypominająca prostą zasadę: stop, sprawdź, porównaj, pomyśl, dopiero udostępnij.
Z kolei uczniowie III Liceum Ogólnokształcącego im. C.K. Norwida w Koninie planują wykorzystać m.in. „mapę detektywistyczną”, interaktywną prezentację, kampanię społeczną oraz konkurs wiedzy o dezinformacji i sposobach jej rozpoznawania.
Wspólny mianownik tych inicjatyw jest jeden: młodzi nie chcą tylko słuchać o dezinformacji. Chcą sami sprawdzać, eksperymentować, rozpoznawać mechanizmy manipulacji, a następnie przekazywać zdobytą wiedzę swoim rówieśnikom.
– Nie chcieliśmy mówić młodym, co mają zrobić. Chcieliśmy dać im narzędzia, trochę środków i przestrzeń do działania. To oni najlepiej wiedzą, w jaki sposób rozmawiać ze swoimi rówieśnikami o świecie, w którym fake news, zmanipulowane zdjęcie czy deepfake mogą pojawić się na ekranie telefonu w każdej chwili. Dlatego powstały tak różne pomysły – od debat i kampanii społecznych po escape roomy, gry i eksperymenty – mówi Emilia Wasielewska, dyrektorka Biura Stowarzyszenia Aglomeracja Konińska.
Nie otrzymaliście grantu? Nadal możecie zaprosić „Czysty Przekaz” do swojej szkoły
Stowarzyszenie Aglomeracja Konińska chce, aby z działań projektu mogły skorzystać również szkoły, które nie brały udziału w naborze albo nie otrzymały minigrantu.
Szkoły podstawowe i ponadpodstawowe z terenu Aglomeracji Konińskiej mogą zgłaszać się bezpośrednio do Stowarzyszenia. SAK pomoże zorganizować bezpłatną lekcję, warsztat lub spotkanie z dziennikarzem albo ekspertem medialnym.
Tematem zajęć może być m.in. dezinformacja, fake newsy, weryfikacja informacji i źródeł, działanie mediów społecznościowych, treści generowane przez AI, deepfake czy odpowiedzialne korzystanie z informacji.
Szkoła nie ponosi kosztów zajęć. Wynagrodzenie dziennikarza lub eksperta pokrywa Stowarzyszenie Aglomeracja Konińska.
– Zależy nam, żeby brak minigrantu nie oznaczał braku możliwości udziału w projekcie. Jeśli szkoła chce zorganizować dla swoich uczniów spotkanie z dziennikarzem lub ekspertem i porozmawiać o tym, jak odróżniać informację od manipulacji, prosimy o kontakt. Pomożemy znaleźć odpowiednią osobę i sfinansujemy jej udział. Chcemy, żeby „Rozmowy na Faktach” odbywały się w całej Aglomeracji Konińskiej – podkreśla Emilia Wasielewska.
Sprawczość zamiast wykładu
Projekt „Czysty Przekaz: Rozmowy na Faktach” jest finansowany z grantu Fundacji PZU w ramach programu „Postaw na #CzystyPrzekaz”. Obejmuje działania edukacyjne dla uczniów i nauczycieli oraz inicjatywy tworzone przez szkolne zespoły młodzieżowe. one pager krótki o projekcie
Jego istotą jest nie tylko przekazywanie wiedzy, ale przede wszystkim uczenie poprzez działanie. Młodzi sami projektują warsztaty, debaty, gry i spotkania, a następnie angażują w nie swoich rówieśników.
Mniej fake, więcej fact. Zanim udostępnisz – zatrzymaj się, sprawdź źródło, porównaj informacje i pomyśl.
Szkoły zainteresowane organizacją bezpłatnych zajęć z dziennikarzem lub ekspertem medialnym mogą kontaktować się ze Stowarzyszeniem Aglomeracja Konińska.
Więcej informacji o projekcie: aglomeracjakoninska.org/czysty-przekaz/
(Zdj. i tekst - Aglomeracja Konińska)
