Rekomendacje Ministerstwa Rodziny Pracy i Polityki Społecznej w kwestii występowania wysokich temperatur

Szanowni Państwo,

w okresie występowania wysokich temperatur jednostki organizacyjne pomocy społecznej powinny objąć szczególnym monitoringiem osoby należące do grup podwyższonego ryzyka,
w szczególności osoby starsze, samotne, niesamodzielne, osoby z niepełnosprawnościami, osoby w kryzysie bezdomności oraz osoby doświadczające zaburzeń psychicznych.

W związku z powyższym, przekazuję rekomendacje dotyczące postępowania w odniesieniu do poszczególnych grup osób wymagających wsparcia:

Osoby w kryzysie bezdomności:

Monitoring i działania terenowe, m.in.:

• zwiększenie częstotliwości patroli i wizyt prowadzonych przez streetworkerów, pracowników socjalnych oraz inne służby pracujące w środowisku;
• identyfikacja i patrolowanie miejsc niezamieszkanych, pustostanów, ogródków działkowych, altan i innych lokalizacji, w których mogą przebywać osoby w kryzysie bezdomności;
• prowadzenie regularnych działań informacyjnych dotyczących zagrożeń związanych z odwodnieniem i udarem cieplnym.

Zapewnienie podstawowych potrzeb dotyczących możliwości schłodzenia i dostępu do wody pitnej:

- organizacja punktów wydawania wody pitnej;

• dystrybucja wody podczas patroli terenowych;
• wskazywanie miejsc, w których można schronić się przed wysoką temperaturą (schroniska dla osób bezdomnych, noclegownie, ogrzewalnie dostosowane sezonowo, świetlice, klimatyzowane obiekty publiczne).

Współpraca międzyinstytucjonalna:

• bieżąca współpraca z policją, strażą miejską, zarządzaniem kryzysowym, organizacjami pozarządowymi oraz podmiotami prowadzącymi placówki dla osób w kryzysie bezdomności;
• wymiana informacji o osobach wymagających szczególnego wsparcia.

1. Osoby starsze, samotne i niesamodzielne:

Intensyfikacja pracy środowiskowej:

• zwiększenie liczby kontaktów telefonicznych i wizyt środowiskowych pracowników pomocy społecznej;
• propagowanie akcji sąsiedzkich i lokalnych zachęcających do zwracania uwagi na osoby mieszkające samotnie.

Weryfikacja warunków bytowych, w tym osób którym świadczone są usługi opiekuńcze/specjalistyczne usługi opiekuńcze:

Podczas wizyt pracownicy socjalni lub opiekunowie powinni zwracać uwagę m.in. na:

• dostęp do wody pitnej;
• możliwość schłodzenia pomieszczeń;
• funkcjonowanie wentylacji i urządzeń chłodzących;
• dostęp do leków oraz możliwość bezpiecznego ich przechowywania;
• ogólny stan zdrowia i oznaki odwodnienia.

2. Jednostki organizacyjne pomocy społecznej:

Placówki całodobowej opieki:

Rekomendowane działania:

• weryfikacja sprawności systemów wentylacyjnych i klimatyzacyjnych;
• zapewnienie nieograniczonego dostępu do wody pitnej;
• w razie potrzeby pomoc w przyjmowaniu wody / pojenie osób mających trudności z samodzielnym wykonywaniem codziennych czynności;
• monitorowanie stanu zdrowia mieszkańców należących do grup ryzyka;
• dostosowanie harmonogramu aktywności do warunków pogodowych;
• ograniczenie aktywności na zewnątrz w godzinach największego nasłonecznienia;
• zamknięcie okien w godzinach 10-18;
• zasłonienie w dzień szczególnie okien od południa roletami , żaluzjami lub zasłonami;
• jeśli jest to możliwe ze względów zabezpieczenia mienia) otwierać okna w nocy, rano i wieczorem kiedy temperatura spada.

Placówki wsparcia dziennego:

Rekomendowane działania:

• zapewnienie chłodnych pomieszczeń dostępnych dla uczestników;
• zwiększenie dostępności wody i napojów;
• prowadzenie krótkich działań edukacyjnych dotyczących bezpieczeństwa podczas upałów;
• możliwość wydłużenia godzin funkcjonowania w czasie ekstremalnych temperatur.

W przypadku uczestników ośrodków wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi (środowiskowych domów samopomocy i klubów samopomocy), z uwagi na fakt, że osoby doświadczające kryzysów psychicznych mogą mieć ograniczoną zdolność oceny zagrożeń związanych z upałem, rekomenduje się:

• w prosty i zrozumiały sposób informować o bezpiecznym sposobie postępowania w przypadku upałów i przestrzegać o skutkach przegrzania organizmu;
• monitorować stan zdrowia uczestników i zadbać o przyjmowanie należytej ilości płynów;
• ograniczać aktywności terenowe w najgorętszych godzinach dnia;
• utrzymywać kontakt z rodzinami i opiekunami osób szczególnie zagrożonych skutkami upałów.

Ponadto przekazuję rekomendacje dotyczące działań na rzecz pracowników socjalnych i innych osób pracujących w terenie:

• należy zapewnić pracownikom nieograniczony dostęp do wody pitnej;
• skrócić lub zmienić godziny pracy na zewnątrz przy temperaturach powyżej 35°C;
• wprowadzić elastyczne godziny pracy i umożliwić wykonywanie pracy zdalnej tam, gdzie to możliwe.

W ramach koordynacji lokalnej rekomenduje się, aby gminy i powiaty:

• organizowały współpracę pomiędzy ośrodkami pomocy społecznej/centrami usług społecznych, podmiotami leczniczymi, policją, strażą miejską i organizacjami pozarządowymi;
• identyfikowały miejsca, które mogą pełnić funkcję „punktów wytchnienia od upału” dostępnych dla mieszkańców;
• prowadziły lokalne kampanie informacyjne skierowane do mieszkańców;
• uruchamiały telefony bezpieczeństwa;
• angażowały wolontariuszy i organizacje pozarządowe działające lokalnie;
• przygotowanie prostych komunikatów dla beneficjentów pomocy społecznej dotyczących np. objawów odwodnienia, objawów udaru cieplnego, zasad bezpiecznego przebywania na słońcu, konieczności regularnego przyjmowania płynów.